nughand_newdej

سلام دوستان عزیز

این بار و پس از چندی تحقیق و بررسی میخواهیم نتیجه تحقیقات ریشه شناسی نام روستای نوقند را بصورت خلاصه برای شما ارائه دهیم .

بیایید برای شروع به نام شهرهای شناخته شده و بزرگ خراسان قدیم مانند سمرقند و تاشکند نگاهی بیندازیم که البته این شهرها اکنون در کشورهای همسایه قرار گرفته است .

  • ریشه شناسی نام سمرقند :

نام سمرقند عربی‌شدهٔ واژهٔ پهلوی «سمرکند» است و معنی ترکیبی آن سنگ‌دژ می‌باشد. ریشهٔ جزء اول «سمر» از پارسی باستانی «اسمرا» بمعنی سنگ یا صخره و جزء دوم «کند» از پارسی باستانی «کنتا»، سغدی «کنت» بمعنی دژ یا شهر است. واژهٔ یونانی آن «مَرَکنده» (Maracanda) می‌باشد.

خیلی جالب بود نه؟!

  • حالا بیاید به نام شهر تاشکند نگاهی بیندازیم :

نام تاشکند از دو جزء تشکیل شده است. تاش صورت دیگر چاچ نام باستانی ایرانی این منطقه است و کَند در زبان سغدی (از زبان‌های ایرانی) به معنی شهر است.

  • نام قزوین :

قزوین معرب واژه پارسی “کاسپین” میباشد به معنای مکان زندگی اقوام کاسپی ، همانطور که میدانید نام اصلی دریای خزر یا مازندران در ایران باستان ، کاسپین بوده .

آنچه در بالا خواندید نتیجه تحقیقات باستان شناسان و مورخان بزرگ است و اکنون عین همین توضیحات در ویکی پدیا برای شهرهای مذکور بیان شده است.

خب با توضیحات و توصیفات بیان شده در بالا کافیست نگاهی کوچک به نام نوقند بیندازیم :

نوقند از دو جزء “نو” و “قند” تشکیل شده است پس نام نوقند عربی‌شدهٔ واژهٔ پهلوی «نوکند» است و معنی ترکیبی آن “دژ جدید” می‌باشد. معنی جزء اول «نو» از پارسی عام به معنی جدید و جزء دوم “قند” همان «کند» از پارسی باستانی «کنتا»، سغدی «کنت» بمعنی دژ یا شهر است. والسلام !

حال از امروز میدانیم که “نوقند” به معنی دژ نو و یا شهر زیبا میباشد.

 

لازم به ذکر است مکان سکونت اولیه نوقند در ابتدای تشکیل در زمان قاسم نقی ، قلعه و دژی با برج و بارو و سنگ سنگین درب قلعه بوده که محدوده کنونی آن در محله پایین ده در عکس زیر با رنگ زرد مشخص شده است و به همین دلیل است که باغها و مراتع پشت آن را «پی قَلِه» یا همان پشت قلعه مینامند .

نوقند

همانطور که میدانیم و در آینده مستنداتی ارائه خواهد شد قدمت سکونت در مکان روستای نوقند به بیش از هزار سال قبل و دوران زرتشتیان ایران بازمیگردد و پر واضح است که نام نوقند نامی بسیار زیبا، باستانی و ایرانیست و همچنین بر خلاف تمام احتمالاتی که میدادیم مطمئنا با معانی همچون قنات نو یا قنات آب شیرین و معانی ساده انگارانه دیگری که تاکنون میپنداشتیم کاملا متفاوت است و ریشه در تمدن خراسان بزرگ دارد .

موفق و سربلند باشید .

حمید زارع

با وبسایت نوقند و کانال تلگرامی @Nughand نوقند همراه باشید

یادداشت:

برای مشاهده منابع استفاده شده در این تحقیق میتوانید کلمه سمرقند و ولایت تاشکند را در ویکی پدیا جستجو کنید.
سمرقند
تاشکند